Weblog van Fred Tak
Denkende moleculen

Het was een opmerkelijke uitspraak van Robbert Dijkgraaf, één van onze grootste natuurkundigen van dit moment, tijdens een uitzending van De Wereld Draait Door (14-04-2017). Hij had het over de toekomst, waarin volgens hem de robot de leidende rol van de mens in de evolutie zou overnemen. De mens is slechts een tussenfase, zo stelde hij. En toen zijn uitspraak even later: "Moleculen kunnen denken".  

Ik schrok hiervan. Waar baseert hij zich op, dacht ik (of dachten mijn moleculen dat)? Hoe weet hij dit en vooral, hoe denkt hij dit? Ruilt hij zijn identiteit in voor een samenraapsel van moleculen, wier samenstelling elk moment weer verandert? Het lijkt er op. Dus, dit doortrekkend, zou hij moeten zeggen: niet ik denk, maar mijn moleculen denken.

Ik ken Robbert Dijkgraaf als een verstandige wetenschapper met een ruime blik op het leven. Het kan niet anders of hij verwoordt hiermee de tijdsgeest, aangezwengeld door neurologen als Dick Swaab en Victor Lamme, en de evolutiebioloog Richard Dawkins. De mens is niets anders dan materie. En materie bestaat op haar beurt weer uit atomen en moleculen. Die vormen de grondslag van het leven. De rest is onzin. Sterker nog, dat zijn verzinsels die bestreden moeten worden.

Identiteit is wat we onszelf wijs maken, volgens deze visie. Gevoelens en gedachten zijn slechts molecuulprocessen in de hersenen. Het is mogelijk deze processen na te bootsen met behulp van computers. Met als voordeel dat een computer een veel grotere capaciteit heeft dan de mens. Dus, is de redenering van Robbert Dijkgraaf, zal de computer (de robot) in de toekomst de mens overtreffen en diens plaats innemen.

Wat een eng soort denken. Eng in de zin van benauwend, geen ruimte latend aan andere zienswijzen. Iets als geestelijke vrijheid, jezelf overwinnen, kunstenaarschap, liefde, dat is hier niet aan de orde. Brr, het leven wordt zo toch wel erg kaal en koud. Wat is nog van waarde, niets toch?

Zelf denk ik(!) dat deze visie voorbij gaat aan de grote geestelijke rijkdom die het leven als beginsel in zich draagt. Zou een computer liefde kunnen ontwikkelen? Volgens mij niet. Voor mij zijn moleculen slechts een instrument, een bouwsteen van ons lichaam. Moleculen denken niet. Dát vind ik nou onzin. Of moet ik zeggen, de moleculen in mijn hersenen denken dat het onzin is dat zij het zijn die denken? Dat wordt een ingewikkelde zaak. Moleculen die zichzelf ontkennen. Maar misschien ben ik ook wel ingewikkeld, ha.

Neurologen zullen zeggen: jij klampt je vast aan een begoocheling, aan een vals zelfbeeld omdat je de waarheid niet kunt verdragen. Oké, zeg ik dan, stel dat dat waar is. Wie is dan die "ik" die hier in mijn geval tegenin gaat? Bestaat mijn "ik" ook uit moleculen? Zo nee, dan is er toch iets anders dan alleen materie? Zo ja, waar zit mijn "ik" dan in mijn lichaam? Dat moet aan te tonen zijn, anders is het wetenschappelijk niet gefundeerd.

Mijn voorstel: laten we gewoon doen, ons onderdompelen in het leven, elke dag weer, zonder al te afgebakende modellen of zienswijzen. Geef ons ruimte en vrijheid, in gedachten en gevoelens. Dat we mogen zijn wie we willen zijn.







Reacties

Commentaar
Jouw naam/bijnaam
Website url
E-mail
Je Punt profiel
Hou mij op de hoogte
Ik wil op de hoogte gehouden worden
Dit is een verplicht veld
Domeinregistratie en hosting via mijndomein.nl